Możliwe, że Edison uzyskał grafen. Jednak nie miał o tym pojęcia
27 stycznia 2026, 17:36Dziewiętnaście lat temu po raz pierwszy wspominaliśmy o grafenie. W 2010 roku Konstantin Novoselov i Andre Geim otrzymali za niego Nagrodę Nobla. A teraz naukowcy z Rice University informują, że grafen mógł już uzyskać... Thomas Edison. Słynny wynalazca nie miał jednak o tym pojęcia. Zresztą zmarł on niemal 20 lat przed tym, jak P.R. Wallace teoretycznie przewidział istnienie tego materiału i niemal 80 lat zanim został on świadomie uzyskany przez Novoselova i Geima.
Dzięki samochodom elektrycznym poprawia się jakość powietrza w okolicy
26 stycznia 2026, 11:55Dzięki wykorzystaniu danych satelitarnych naukowcy z Keck School of Medicine Uniwersytetu Południowej Kalifornii jako pierwsi wykazali, że samochody elektryczne przyczyniają się do statystycznie istotnej poprawy jakości powietrza w okolicy. Naukowcy, którzy przeanalizowali dane z Kalifornii z lat 2019–2023 wykazali, że na każde 200 samochodów elektrycznych używanych zamiast spalinowych, ilość ditlenku azotu w powietrzu w okolicy spada o 1,1%.
Raz krzesło, raz stół - nietypowy zabytek i jego kontrowersyjny właściciel
26 stycznia 2026, 09:51Na aukcji zorganizowanej przez Woolley & Wallis sprzedano nietypowy przedmiot, należący do jednej z najbardziej kontrowersyjnych postaci w historii Wielkiej Brytanii. Na zdjęciu możecie podziwiać rzadki XVII-wieczny mebel składany, który można było zamienić w stół lub krzesło. Dębowy mebel należał do Johna Bradshawa (1602–1659), sędziego, który przewodniczył najsłynniejszej rozprawie sądowej w historii Wielkiej Brytanii. Sąd pod przewodnictwem Bradshawa skazał na śmierć króla Karola I. Był on jedynym brytyjskim monarchą ściętym przez poddanych.
Nowe możliwości biotechnologii: białka korzystające z mechaniki kwantowej
21 stycznia 2026, 15:54Naukowcy z Wydziału Nauk Inżynieryjnych University of Oxford jako pierwsi wykazali, że możliwe jest zaprojektowanie białek wewnątrz których zostają przeprowadzone procesy z dziedziny mechaniki kwantowej. Odkrycie to otwiera drogę rozwoju biotechnologii wykorzystującej zjawiska kwantowe. Naukowcy z Oksfordu stworzyli nową klasę molekuł, które nazwali magnetoczułymi białkami fluorescencyjnymi (MFPs, magneto-sensitive fluorescent proteins). Białka te, poddane oddziaływaniu światła o odpowiedniej długości fali, wchodzą w interakcje z polami magnetycznymi i falami radiowymi, a w ich wnętrzu zachodzą procesy z dziedziny mechaniki kwantowej.
Słynna bazylika Witruwiusza w końcu odnaleziona
21 stycznia 2026, 11:45W mieście Fano we Włoszech na piazza Andrea Costa archeolodzy odkryli rzymską bazylikę opisaną przez najsłynniejszego ze starożytnych architektów, Witruwiusza. To nie tylko jeden z najbardziej znanych budynków rzymskiej architektury, ale też jedyny, o którym Witruwiusz wyraźnie pisze, że osobiście nadzorował jego budowę. Został on opisany przez wielkiego Rzymianina w V księdze jego monumentalnego dzieła De architectura.
Weronika – krowa, która używa narzędzi
20 stycznia 2026, 15:08m lepiej nauka poznaje zwierzęta, tym częściej okazuje się, że kolejne gatunki posiadają zdolności, których ludzie tradycyjnie im odmawiają. Naukowcy z Uniwersytetu Wiedeńskiego opisali krowę, która używa narzędzi. Przypadek Weroniki, bo tak ma na imię przedstawicielka rasy Swiss Brown, pokazuje, że o zdolnościach zwierząt, które ludzie udomowili tysiące lat temu wiemy mniej, niż o możliwościach dzikich zwierząt jak szympansy, kruki czy delfiny.
Chiński FAST bada najbardziej obiecujące sygnały z SETI, poszukiwań życia pozaziemskiego
15 stycznia 2026, 10:47Przez 21 lat, pomiędzy 1999 a 2020 rokiem każdy chętny mógł wziąć udział w poszukiwaniu życia pozaziemskiego. Miliony osób podłączyło swoje komputery do projektu SETI@home i udostępniło ich moc obliczeniową na potrzeby analizy danych zbieranych przez radioteleskop w Arecibo. W trakcie tych analiz odkryto 12 miliardów sygnałów pochodzących z przestrzeni kosmicznej. W 2020 roku informowaliśmy, że SETI@home zawiesza działanie, a naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley będą kontynuowali własne analizy tych wstępnie przeanalizowanych danych. Uczeni poinformowali właśnie o zakończeniu głównej części pracy.
Polska uczona bada oczy najdłużej żyjącego kręgowca. Jej praca może pomóc ludziom
15 stycznia 2026, 09:12Dorota Skowrońska-Krawczyk prowadzi na Uniwersytecie Kalifornijskim w Irvine (UC Irvine) badania, które mogą doprowadzić do opracowania nowych metod zapobiegania degeneracji wzroku z wiekiem. Profesor Skowrońska-Krawczyk bada najdłużej żyjące kręgowce na świecie – rekiny polarne. Jej najnowsze prace, prowadzone wraz z Walterem Salzburgerem i Lily G. Fogg z Uniwersytetu w Bazylei, rzucają wyzwanie temu, co wiemy o starzeniu się, wzroku i długowieczności.
W Pompejach nie było najlepiej z higieną. Dopiero akwedukt poprawił sytuację
14 stycznia 2026, 16:54Pompeje, zanim zostały pogrzebane przez erupcję Wezuwiusza, mogły poszczycić się liczącą setki lat historią. W tym czasie miejscowość przechodziła liczne zmiany. Część z nich dotyczyła systemu zaopatrzenia wodę oraz publicznych łaźni. Naukowcy z Uniwersytetów w Oxfordzie, Moguncji, Berlinie i Innsbrucku przyjrzeli się osadom węglanowym w studniach, łaźniach i akwedukcie Pompejów, co pozwoliło im określić, w jaki sposób zmieniała się higiena mieszkańców oraz jakość i źródła zaopatrzenia w wodę.
Archeolodzy znaleźli świetnie zachowany carnyx – celtycką trąbę bojową
12 stycznia 2026, 10:12W West Norfolk w Wielkiej Brytanii podczas badań archeologicznych prowadzonych przed budową osiedla mieszkaniowego, naukowcy znaleźli grupę metalowych obiektów sprzed wieków. Najbardziej interesującym z nich jest zachowany niemal w całości carnyx – wykonany z brązu instrument dęty, którym Celtowie zagrzewali swoich wojowników do boju.
